Veiligheid algemeen
Veilig omdat het moet. Wet- en regelgeving rondom sociale schoolveiligheid
In de media verschijnen regelmatig berichten over onveiligheid in het onderwijs. De roep om samenhangend schoolveiligheidsbeleid wordt steeds sterker. In dit informatieblad vindt u een overzicht welke wettelijke verplichtingen de school op het terrein van sociale veiligheid heeft.
Veiligheidsplan verplicht! (versie po) | Veiligheidsplan verplicht! (versie vo)
Scholen zijn sinds 1 januari 2006 verplicht een plan op te stellen voor veiligheid, gezondheid en milieu conform de cao's basis- en voortgezet onderwijs. Dit plan wordt ook wel (school)veiligheidsplan genoemd.
Maar waaruit bestaat een veiligheidsplan precies? Wat moet erin om sociale veiligheid te borgen. In dit informatieblad zet CSV puntsgewijs uiteen waaraan een schoolveiligheidsplan moet voldoen.
Veiligheid in soorten en maten (versie po) | Veiligheid in soorten en maten (versie vo)
Wanneer het begrip ‘schoolveiligheid’ valt, is niet altijd duidelijk over welk soort veiligheid het gaat: een veilig schoolplein, omgangsvormen, leerlingenzorg, radicalisering of een prettige sfeer in de klas. In dit infoblad zet CSV de verschillende soorten veiligheid uiteen en koppelt deze aan wettelijke verantwoordelijkheden van scholen.
Meten is weten - Incidentenregistratie en veiligheidsbeleid
Staatssecretaris Van Bijsterveldt (OCW) wil de komende jaren de schoolveiligheid verder vergroten. Een van de speerpunten daarbij is het verplicht stellen van een sluitend systeem voor het registreren van incidenten op alle scholen (primair en voortgezet onderwijs en bve-sector). Alle belangrijke informatie rond incidentenregistratie is gebundeld in het CSV-infoblad 'Incidentenregistratie'.
Een veiligheidscoördinator geeft veiligheid vorm
Het managen van veiligheid op school omvat vele uiteenlopende taken en activiteiten. De veiligheidscoördinator is, als bewaker van veiligheid en als aanspreekpunt op school, vaak een spin in het web. Met de aanstelling van een veiligheidscoördinator kan het veiligheidsproces op school efficiënter verlopen.
Politie als partner in schoolveiligheid
Schoolveiligheid is primair een zaak van de school zelf. Dat betekent niet dat de school er helemaal alleen voor staat. Er zijn zaken waarbij de school samen kan of zelfs moet werken met de politie. In dit informatieblad zet CSV de belangrijkste zaken voor een goede samenwerking tussen school en politie op een rij.
Boeman en beschermengel. De conciërge (en ander oop) als spil van sociale veiligheid
Steeds meer scholen realiseren zich dat het onderwijs ondersteunend personeel (oop) een spilfunctie heeft in het veiligheidsbeleid. Welke taken heeft het oop, tegen welke problemen lopen ze op en wat is de rol/taak van de school? Allemaal vragen waarop dit infoblad antwoorden geeft.
Pedagogische conciërges zorgen voor veiligheid
Pedagogische conciërges dragen in belangrijke mate bij aan de (sociale) veiligheid op school. Dit informatieblad inventariseert opleiding en scholing, praktische kennis en vaardigheden die nodig zijn om te voldoen aan de eisen die de functie pedagogische conciërge stelt.
Gedragsregels op school (versie po) | Gedragsregels op school (versie vo)
Zowel bij onderwijspersoneel, leerlingen als ouders groeit de behoefte aan duidelijke regels en kaders. Het informatieblad “Gedragsregels op school” biedt scholen tal van handvaten, tips, tools, ondersteuning en verwijzing middels links bij het maken van (schooleigen) gedragsregels.
Elkaar in de ogen kijken (herzien)
De laatste jaren verschijnen er berichten rondom gezichtsbedekkende kleding in het onderwijs. Een docente op een multi-etnische school verscheen bijvoorbeeld, na haar huwelijk in niquaab. CSV zet de schoolpraktijk, wetgeving en uitspraken van de Commissie Gelijke Behandeling nog eens op een rij, zodat scholen adequaat kunnen handelen in deze.
Peers: Leerlingen betrekken, betrokken leerlingen
Peermentor, peertutor, peerleader, peermediator/leerlingbemiddelaar. Steeds meer scholen schakelen leerlingen in voor het laten landen van nieuwe leerlingen en het oplossen van conflicten. Leerlingen voor leerlingen, met winst voor alle partijen.
Dit informatieblad geeft een overzicht van de verschillende vormen van leerlingen die leerlingen helpen.
Hand erop
Kan een school handen schudden verplichten? Scholen hebben deze vraag meerdere keren voorgelegd aan de Commissie Gelijke Behandeling. De schoolpraktijk, de wetgeving en uitspraken van de Commissie zijn voor CSV aanleiding om een en ander op een rij te zetten, zodat scholen adequaat kunnen handelen in deze.
Veilig feesten in het voortgezet onderwijs
Veiligheid op schoolfeesten is voor veel scholen al een aandachtspunt. Toch zijn er andere, misschien minder in het oog springende aspecten bij het vieren van jaarfeesten die aandacht behoeven. In dit informatieblad staan aanvullende (gedrags)regels voor feesten. Deze zijn niet bedoeld om het plezier rond de feesten op school te bederven, maar juist om het ook prettig te houden in een lossere setting.
Veiligheidsbeleid: een zaak van de MR!
Het schoolbestuur en de schooldirectie zijn primair verantwoordelijk voor het vormgeven en uitvoeren van schoolveiligheidsbeleid. Maar ook de MR kan hierin een rol spelen. In dit informatieblad zet CSV uiteen op welke manier de MR invloed kan uitoefenen op het schoolveiligheidsbeleid. De Wet Medezeggenschap op Scholen (WMS) vormt hierbij het uitgangspunt.
Agressie, geweld en pesten
Aangifte na agressie
Staatssecretaris Van Bijsterveldt (OCW) heeft de aanpak van agressie en geweld tegen onderwijspersoneel tot een van de speerpunten van haar schoolveiligheidsbeleid gemaakt. Een van de aanbevelingen is dat onderwijspersoneel dat slachtoffer is van agressie en geweld en/of scholen aangifte bij de politie moeten doen. Maar wat is dat precies, aangifte doen? En wie moet er aangifte doen?
Agressie tegen onderwijspersoneel
In de media verschijnen regelmatig berichten over agressie tegen onderwijspersoneel. Uit onderzoeken blijkt dat personeel uit alle onderwijssectoren regelmatig slachtoffer is van beledigingen, verbale bedreigingen, scheldpartijen en soms harde trappen. Niet alleen leerlingen, ook ouders maken zich hieraan schuldig. Hoe kan de school ervoor zorgen dat het personeel zijn werk veilig kan doen?
Agressieve meisjes 12+
De afgelopen tijd zijn in de pers berichten verschenen over meiden die elkaar op school het leven zuur maken. Zó zuur dat ze elkaar letterlijk in de haren vliegen en/of via mobiele telefoon hulp van buiten inroepen. Dergelijk agressief meidengedrag is een bedreiging voor de individuele veiligheid van betrokken meisjes, maar ook voor die van de vriendinnengroep eromheen, van de klas en soms zelfs van de hele school. In dit informatieblad ’Agressieve meisjes’ volgt CSV de lijn van onderhuids meidenvenijn naar meiden die elkaar letterlijk in de haren vliegen.
Agressieve ouders
Agressieve ouders in het onderwijs vormen een groeiend probleem, zo blijkt uit diverse onderzoeken. In dit informatieblad leest u wat de school moet doen als er zich onverhoopt een incident voordoet met een agressieve ouder. Daarnaast krijgt u adviezen waarmee u het risico op een incident kunt beperken.
Geweld, melden of niet?
Het overheidsbeleid en de vragen die bij CSV binnenkomen over geweld en grensoverschrijdend gedrag zijn voor CSV aanleiding om voor scholen een handleiding te maken rond melden.
Messen trekken, lessen trekken
In 2007 vond een aantal geweldsincidenten plaats op scholen. CSV stelt zich op het standpunt dat hoe pijnlijk deze incidenten ook zijn, er lessen uit getrokken kunnen worden. Dit informatieblad geeft onder andere tips om wapenbezit op school terug te dringen, betrokkenheid te creëren, pesten te bestrijden, sociale talenten te vergroten.
Mobiele telefoon als wapen
In de media duiken van tijd tot tijd berichten op over ongewenst gebruik of zelfs misbruik van de camerafunctie van de mobiele telefoon (=camphone). In een aantal gevallen gaat het daarbij om incidenten op scholen. De filmpjes worden gepubliceerd via bijvoorbeeld Youtube en opgepikt door websites als GeenStijl.nl of NU.nl. Dit misbruik van de camphone kan leiden tot een toename van agressie, geweld en pesten en kan daarmee de schoolveiligheid in gevaar brengen.
Schietpartijen op scholen... Amerikaanse toestanden!?
Tot op heden is Nederland gelukkig gevrijwaard gebleven van grootschalige schietpartijen op scholen. Wel kwamen in 2009 drie Nederlandse scholen in het nieuws omdat ze geconfronteerd werden met een dreigende schietpartij. Hoe klein de kans ook is, scholen moeten er rekening mee houden dat ook een van hun leerlingen een bloedbad kan aanrichten.
(Homo)discriminatie en racisme
Hé homo! Schoolveiligheid voor homoseksuele leerlingen en personeelsleden
De begroeting ‘Hé homo!’ is op veel scholen onder leerlingen zo gewoon geworden, dat er geen correctie meer op volgt. Met enige regelmaat meldt de pers fysieke agressie van leerlingen tegen homoseksueel onderwijspersoneel. Al met al reden voor scholen om zich af te vragen hoe zij de veiligheid voor homoseksuele leerlingen en personeelsleden in de onderwijssituatie handhaven.
4 en 5 mei in multi-etnische klassen (versie po) | 4 en 5 mei in multi-etnische klassen (versie vo)
Informatieblad met praktische (les)materialen, projecten en activiteiten over herdenken op 4 en 5 mei en de Tweede Wereldoorlog. Invalshoek hierbij is de herkenning en identificatie van de po-leerlingen met de eigen gekende situatie. Historische en voor vo-leerlingen vaak abstracte feiten worden vertaald naar een hedendaagse context om zo de begrippen discriminatie en antisemitisme bespreekbaar te maken.
Radicalisering
Pedagogiek als wapen tegen radicalisering
Met dit informatieblad zet Centrum School en Veiligheid de ontwikkelingen van de laatste jaren rondom radicalisering kritisch op een rij. Daarnaast doet CSV een aantal praktische suggesties die rechtstreeks ten goede komen aan de veiligheid van álle leerlingen en personeelsleden. Scholen hebben immers maar één wapen tegen radicalisering en dat is pedagogiek!
Seksueel geweld
Scholen en loverboyproblematiek (herzien)
Wat kan de school doen tegen loverboyproblematiek? Welke preventieve maatregelen kan de school nemen? Waar kan de school terecht voor ondersteuning en deskundig advies?
Het informatieblad 'Scholen en loverboyproblematiek' geeft antwoord op deze vragen.
Incidenten
Rauw op je dak
Het is belangrijk dat scholen vooraf stilstaan bij het in banen leiden van calamiteiten en incidenten. Dit informatieblad biedt checklists en tips. Daarnaast zijn er verwijzingen opgenomen naar ondersteuning door expert-organisaties.
Wanneer de schok natrilt (versie po) | Wanneer de schok natrilt (versie vo)
Wat kan een school doen om het verwerkingsproces na heftige incidenten in goede banen te leiden? Hoe gaat de school om met emoties van kinderen, ouders en personeel? Hoe zorgen schoolleiding en personeel ervoor dat kinderen en ouders zich weer veilig voelen op school? In dit informatieblad vindt u handvatten om een verwerkingsproces op school zo optimaal mogelijk te laten verlopen.