Tweede Wereldoorlog in de les
De Tweede Wereldoorlog neemt in het geschiedenisonderwijs een belangrijke plaats in. In de Canon van Nederland is het onderwerp expliciet opgenomen. Ook in de kerndoelen wordt expliciet aandacht besteedt aan de Tweede Wereldoorlog en de Holocaust. Maar lesgeven over de Tweede Wereldoorlog plaatst de docent voor vragen als:

• Aandacht voor uitsluitend de jodenvervolging of ook voor andere groepen die gediscrimineerd worden?
• Aandacht voor de geallieerde mogendheden als Amerika, Canada en Groot-Brittannië of ook aandacht voor de Marokkaanse soldaten die meevochten?

Docenten zien zich daarnaast regelmatig gesteld voor uiteenlopende, soms heftige, reacties uit de klas die ze moeten kunnen hanteren zoals:

• Antisemitisme vanuit islamitische leerlingen.
• Nazi-verheerlijking door leerlingen met extreemrechtse sympathieën.
• Intolerantie voor alles wat onbekend is, zoals bijvoorbeeld homoseksualiteit, ...

Steeds vaker wordt er daarom bij de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog en de herdenking op 4 en viering op 5 mei aanghaakt bij thema's als vrede, veiligheid en tolerantie.

Educatieve materialen
Er is een ruim aanbod aan activiteiten, educatieve programma's, les- en projectmateriaal, websites om docenten te ondersteunen bij het lesgeven over de Tweede Wereldoorlog en de herdenking op 4 en viering op 5 mei. Hieronder volgt een overzicht:

• Nationaal Comité 4 en 5 mei
  Lesmaterialen voor basis- en voortgezet onderwijs. Informatie over het adopteren van een monument.
• www.tweedewereldoorlog.nl heeft digitaal archief en een onderwijsrubriek voor docenten en leerlingen met digitale lessen, projecten, gastsprekers, leermiddelen, werkstukken en jeugdboeken voor po en vo.
• Project Sprekende beelden
  Meer dan 100 getuigenverhalen verfilmd. Dvd met digitale lesbrief voor voortgezet onderwijs.
• Kennisnet.nl/4en5meidocenten
  Verzameling van lesmateriaal over de Tweede Wereldoorlog, links naar organisaties en musea en activiteiten/herdenking en vieren in de buurt.
• Het achterhuis online
  Verken de onderduikplek van Anne Frank via beeld en geluid.
• Werkstukwijzer Anne Frank en de Tweede Wereldoorlog.
• De Zoektocht en De Ontdekking
  Educatieve stripboeken die de Tweede Wereldoorlog en de Jodenvervolging behandelen. De stripboeken zijn ontwikkeld om als lesmateriaal te gebruiken. 
• Stichting Vredeseducatie
  De Stichting Vredeseducatie gebruikt interactieve methodieken voor de herdenking van de Tweede Wereldoorlog in relatie tot het heden en het thema geweld. De Stichting Vredeseducatie ondersteunt onder andere scholen met lesmateriaal over vrede.
• Tweede Wereldoorlog in Perspectief
  Islamitische en Joodse peer educators geven les aan leerlingen over de Tweede Wereldoorlog.
• The Holocaust Memorial Day
  The Holocaust Memorial Day (27 januari 1945) herdenkt slachtoffers van de Holocaust en andere genociden en heeft programmaonderdelen voor het voortgezet onderwijs beschikbaar.
• Onderwijsweb
  Op deze website staat in de rubriek ‘Betekenisvol lesgeven over de Tweede Wereldoorlog’ (achtergrond)informatie, informatie over lesmaterialen en bruikbare speelfilms voor in de les.  
• Themasite 'Herinneren voor de toekomst'
  Themasite van Tijm over anti-semitisme/racisme en de Holocaust met met lesbrieven en informatie voor het onderwijs.  
• Klokhuis
  Op de website van Klokhuis staat een dossier met informatie en beeldmateriaal over kamp Westerbork.   

Musea

• Anne Frank Museum
  Met de voormalige onderduikplek waar Anne Frank haar dagboek schreef. Groepsbezoek met de klas. Er zijn diverse programma's mogelijk.
• Joods Historisch Museum
  Met educatieve programma's voor het basis- en voortgezet onderwijs.
• Hollandsche Schouwburg
  De permanente tentoonstelling Jodenvervolging 1940-1945 is speciaal ingericht voor het onderwijs (po en vo). De actuele relevantie van de gebeurtenissen in 1940-1945 komen in de educatieve programma's aan bod.
• Herinneringscentrum Kamp Westerbork
  Educatieve programma's met lesmateriaal waarbij de slachtoffers van WOII 'Een naam en Een Gezicht' krijgen.
• Nationaal Bevrijdingsmuseum 1944 – 1945 Groesbeek
  Educatieve programma’s voor alle schooltypen. De basis van elk programma is een vaste presentatie. Er is ruimte voor kennisoverdracht, actieve kennisverwerving en inlevingsmomenten.
• Nationaal Oorlogs- en Verzetsmuseum Overloon
  In dit museum wordt de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog gepresenteerd. Er is aandacht voor het verzet in die tijd, voor de vervolging en voor de bevrijding.
• Verzetsmuseum Amsterdam 
  Mueum laat de geschiedenis zien van mensen in oorlogstijd. Leerlingen worden met een rondleiding, onderzoeksopdrachten en buurtwandeling uitgedaagd om na te denken over de dilemma's van de mensen toen. OorlogsVezetsmuseum Rotterdam
  Museum heeft een vaste expositie met educatief project over de Tweede Wereldoorlog en het verzet. Er wordt een relatie gelegd met gebeurtenissen in de 20ste eeuw en hedendaagse ontwikkelingen.
• Verzetsmuseum Friesland 
  Museum staat in het teken van de Tweede Wereldoorlog, de voorgeschiedenis van de oorlog en/of actuele thema's die verband houdt met de geschiedenis van de oorlog.
• Verzetsmuseum Zuid Holland
  Het mueum heeft een breed aanbod aan educatieve producten. Naast kennisoverdracht over de Tweede Wereldoorlog wil het museum bij jongeren een bewustwordingsproces op gang brengen over de eigen plaats en eigen verantwoordelijkheid in de samenleving.

Films. dvd's, cd's

• 'Een Brug naar de Toekomst'
  Interactieve videofilm 'Een Brug naar de Toekomst'. De film vertelt de geschiedenis van de Slag om Arnhem, die in september 1944 plaatsvond.
• ‘Oorlogswinter’ (2009)
  Film. De 14-jarige Michiel raakt betrokken bij het verzet. Michiel leert al snel dat goed en kwaad dicht bij elkaar liggen. Dat oorlog misschien spannend lijkt, maar vooral gruwelijk is.
• 'Freedom Writers' (2007)
  Film. Om leerlingen te laten doordringen tot de zwarte kern van racisme, neemt de lerares in de film de leerlingen mee op excursie naar het Simon Wiesenthal of Tolerance, waar de kinderen holocaustles krijgen.

Boeken

• Overzicht jeugdboeken
  Website Nationaal Comité 4 en 5 mei.
• 'Ik overleefde Auschwitz'
  Waargebeurd verhaal over jodenvervolging in begrijpelijke taal. 'Ik overleefde Auschwitz' biedt scholen een handvat om in de klas te praten over zaken als identiteit, tolerantie en geweld. Met lesbrief.
• Ik ben er nog
  Hélène Egger (1929) was tien jaar toen de oorlog uitbrak. Ze verloor alles dat haar lief was. Haar twee broers en vader kwamen om en zelf ontsnapte ze op het nippertje aan transport naar een concentratiekamp. Jarenlang zat ze ondergedoken. Het boek is zo geschreven dat het ook voor leerlingen op basisscholen goed te lezen is.