contact       sitemap       over CSV

Tips bij verhitte discussies met leerlingen

Bij schokkende gebeurtenissen in heden en/of verleden lopen bij leerlingen feiten, meningen en gevoelens soms dwars door elkaar heen. Dit kan vooroordelen versterken. Als docent kun je een bijdrage leveren aan de meningsvorming van leerlingen bij verhitte maatschappelijke discussies, die naar aanleiding van een onderwerp of gebeurtenis kunnen ontstaan.Hoe reageer je als docent/leraar op reacties van leerlingen wanneer het gaat om bijvoorbeeld de Tweede Wereldoorlog of extremisme? Wat werkt wel en wat werkt niet?

Wat werkt niet:

  • Stel geen open vragen als ‘wat vinden jullie ervan?’ Dat vraagt om vooroordelen.
  • Stel geen suggestieve vragen als ‘mag je dingen verbieden in een vrij land?’ Het antwoord is natuurlijk ‘nee, tenzij.’
  • Ga niet moraliseren en de leerlingen met allerlei goedbedoelde argumenten een bepaalde kant op leiden. Het effect is averechts.
  • Gebruik geen stereotyperingen en veralgemeniseringen (‘altijd, nooit, die mensen’) als voorbeeld.
  • Houd je eigen oordeel voor je, tenzij het bedoeld is om leerlingen uit hun tent te lokken of tenzij leerlingen ernaar vragen.
  • Laat je niet meeslepen door eigen verontwaardiging, verdriet of angst. De leerlingen zijn emotioneel betrokken vanuit hun eigen achtergrond of kunnen het niet begrijpen.

Wat werkt wel:

  • Check wat leerlingen weten via concrete vragen en verzamel zo veel mogelijk materiaal: ‘wie heeft erover gehoord, wat is er gebeurd en wat zijn de feiten?'
  • Onderscheid direct feiten van meningen en gevoelens door ze onder verschillende rubrieken op het bord te schrijven. Doe dit met alle zaken die door elkaar dreigen te lopen.
  • Zet vraagtekens achter dingen die u niet zeker weet en laat leerlingen de informatie opzoeken.
  • Denk van te voren na over een stelling of vraag die prikkelt of bedenk die samen met de leerlingen voordat de discussie begint.
  • Geef leerlingen gelegenheid om gevoelens te uiten en te vertellen wat de gebeurtenis voor hen betekent als die hen sterk raakt. Doe dit niet als die hen niet persoonlijk raakt.
  • Gebruik uw eigen mening, emoties en reactie als instrument voor de manier van lesgeven. Selecteer wat wel of niet bruikbaar of zinvol is voor leerlingen.
  • Formuleer van te voren een doel: wat wilt u bereiken bij de leerlingen? Kijk of dit haalbaar is en welke vorm erbij past.
  • Overleg met collega’s hoe jullie de situatie het best kunnen bespreken.

Bron: artikel uit: Help ik verkleur, uitgave van praktijkblad Van twaalf tot achttien