contact       sitemap       over CSV

Veilig herdenken op 4 mei

Ieder jaar wordt in de maand april op de scholen voor basis- en voortgezet onderwijs aandacht besteed aan de herdenking van WOII. De laatste jaren worden scholen, in de aanloop naar 4 mei, steeds vaker geconfronteerd met antisemitische uitlatingen en holocaustontkenning. Soms kon een verband worden gelegd tussen antisemitische voorvallen en protesten tegen Israël.

De feiten op een rij
Sinds 1997 groeit het antisemitisme. De volgende instellingen maken jaarlijks een rapportage over antisemitisme en rechts-extremistische incidenten:

  1. Landelijke vereniging van antidiscriminatie bureau’s en meldpunten (LVDAB).
  2. Meldpunt discriminatie internet (MDI).
  3. Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI).
  4. Monitor Monitor Racisme & Extremisme (Anne Frank Stichting, Universiteit Leiden).
  5. Kroniek antisemitisme online. Overzicht antisemitische incidenten na WOII. (Anne Frank Stichting).

Het MDI maakt in zijn jaarrapportage onderscheid tussen antisemitisme en holocaustontkenning. Het CIDI vindt het zorgwekkend dat scholen steeds meer de locatie van antisemitische incidenten zijn gaan vormen. De Anne Frank Stichting laat het thema 4 mei incidenten aanbod komen.

Antisemitisme op school
Stichting Vredeseducatie heeft een onderzoek gedaan naar de geschiedenis van de jodenvervolging in WOII in confrontatie met islamitische leerlingen. Uit het onderzoek blijkt dat veel docenten verschillen zien in kennis en beleving van de geschiedenis van WOII  tussen leerlingen met een islamitische achtergrond en hun klasgenoten.

Amsterdam en antisemitisme

Sinds 4 mei 2003 staat het thema antisemitisme en allochtone jongeren volop in de belangstelling van de Amsterdamse overheid. Met name de dodenherdenking in 2003 in Amsterdam, die verstoord werd door allochtone jongeren, is aanleiding geweest om initiatieven te ontplooien. Lees meer >>>

Incidenten in 2006
In 2006 was er sprake van een golf van vernielingen van kransen en oorlogsmonumenten rond de 4 mei-herdenking. Eén melding kwam uit Amsterdam (Amsterdam-Osdorp) en de rest uit kleinere plaatsen. Het CIDI rapporteert hierover in haar jaarlijkse rapportage.

Rechts extremisme
De gangbare geschiedenis van WOII vormt een groot obstakel voor extreem-rechts. Fascistische en nazistische systemen en de holocaust worden  gebagatelliseerd en/of ontkend. Uit de 'Zevende monitor racisme en extreemrechtse' blijkt dat jeugdculturen een groter probleem aan het worden zijn in Nederland. Internet biedt de jongeren mogelijkheden voor extreemrechtse uitingen. Ook bij uitingen van antisemitisme, bij geweldpleging en bij discriminatiezaken is de betrokkenheid van extreemrechts groter geworden. De moord op Theo van Gogh op 2 november 2004 was aanleiding voor een golf van racistisch en extreemrechts geweld.

Zevende rapportage van de Monitor Racisme & Extremisme (2006)

Islamofobie
Het probleem van 'islamofobie' is in Nederland de afgelopen jaar groter geworden. Dit betreft niet alleen het negatieve opinieklimaat over moslims, maar ook het toegenomen geweld tegen deze gemeenschap en het meer gedogen van tegen moslims gerichte uitingsdelicten.
Dit is een van de meest in het oog springende bevindingen uit de achtste rapportage van de Monitor Racisme & Extremisme, een doorlopend wetenschappelijk onderzoek van de Universiteit Leiden en de Anne Frank Stichting

Achtste rapportage van de Monitor Racisme & Extremisme (2008)

Draagvlak 4 en 5 mei
Sinds 1990 laat het Nationaal Comité 4 en 5 mei jaarlijks een onderzoek uitvoeren naar het draagvlak onder de Nederlandse bevolking voor 4 en 5 mei. Het Nationaal Comité wil met het  Nationaal Vrijheidsonderzoek antwoord geven op de vraag: ‘Welke kennis en inzichten moeten er bij elke Nederlander van 13 jaar en ouder aanwezig zijn, waar het gaat om WOII en de doorwerking daarvan in onze huidige samenleving’.

Kennis WO II
Aankomend docenten geschiedenis en maatschappijleer en leraren basisonderwijs vinden WOII een belangrijk onderwerp in de klas. Dat blijkt uit het Nationaal Vrijheidsonderzoek 2007. De leraren in spe vinden het belangrijk dat hun leerlingen de betekenis van vrijheid, veiligheid, democratie en tolerantie kennen en weet hebben van WOII. U kunt dit onderzoek downloaden: Nationaal Vrijheidsonderzoek 2007 kennisdeel (pdf-bestand).

Educatieve programma’s en lesmateriaal
De genoemde ontwikkelingen en de organisaties die initiatieven ontplooien zijn voor Centrum School en Veiligheid aanleiding om organisaties en lesmateriaal over dit thema in kaart te brengen:

Educatieve programma’s en lesmateriaal 4 en 5 mei