Let op: i.v.m. de meivakantie is de helpdesk gesloten van maandag 3 t/m vrijdag 7 mei. In geval van een calamiteit, kun je altijd het calamiteitenteam bellen.

Helpdesk
Winkelwagen

Over enige tijd mogen de scholen in het voortgezet onderwijs voorzichtig weer open. Dat de scholen weer mogen opstarten betekent echter nog niet dat alles weer als vanouds is. Stichting School & Veiligheid heeft een stappenplan ontwikkeld. Het biedt je overzichtelijk een aantal aandachtspunten waar jij en je team gebruik van kunnen maken tijdens de voorbereiding op de opstart van het onderwijs aan leerlingen in je school:

Download het stappenplan (versie 2021)

Er is ook een versie voor het primair onderwijs.

 

Achtergrondinformatie en nuttige links

De informatie op deze pagina is aanvullend op het stappenplan en biedt achtergrondinformatie en enkele links naar voorbeelden.

Een van de grootste uitdagingen bij het opnieuw naar school gaan, is het omgaan met verschillen. Verschillen in beleving, in wat leerlingen en personeel hebben meegemaakt, wel of geen verlieservaring, in veilige of onveilige thuissituatie, in leerachterstand, of gewoon in het wel of geen zin hebben om weer naar school te gaan.

Vertrouw in deze uitzonderlijke situatie op de veerkracht van de leerlingen, hoe jong ze ook zijn.

Tips voor de voorbereiding

Organiseer een opstartmoment voor het team. Lees voor inspiratie het stuk Gedachten over de eerste ontmoeting.

Daarnaast kun je ook een opstartmoment voor de leerlingen organiseren. Maak hier gerust iets feestelijks van. Omdat één gezamenlijke bijeenkomst voor alle leerlingen – met inachtneming van de geldende maatregelen – waarschijnlijk niet haalbaar is, kan een beginritueel een goed alternatief zijn. Dit kun je in verschillende groepen doen. Lees ter inspiratie de blog Weer naar school: wat kan een ritueel betekenen? van Maaike Kluit.

Tips voor de lessen

Het hervatten van de lessen en het zorgdragen voor het welbevinden van de individuele leerling en voor het groepsproces gaan hand in hand. Het bieden van normalisering enerzijds en ruimte voor verwerking anderzijds zijn twee parallelle processen die met elkaar verweven zijn. Bij de hervatting van het onderwijs is er ongetwijfeld veel aandacht voor de sociaal emotionele kant. Dat laatste vraagt continue aandacht, maar dat beperkt zich niet tot speciaal georganiseerde momenten. Zo kun je tijdens ook het lesgeven aandacht hebben voor de sociaal emotionele impact van de coronatijd.

Mogelijke vragen die je aan leerlingen kunt stellen:

  • Wat vond je vervelend?
  • Waren er ook dingen juist wel fijn/bijzonder?
  • Wat vond je leuk aan thuisonderwijs?
  • Zijn er dingen geweest die je heel erg hebt gemist van school?
  • Hoe hebben je ouders je ondersteund bij het thuisonderwijs?
  • Vond je dat wel of niet fijn? En waarom (niet)?
  • Wat deed de leraar/mentor goed en wat had hij/zij beter kunnen doen?
  • Welke dingen deed school goed en wat had de school beter kunnen doen?
  • Wat zouden we alle drie (jij, school, ouders) moeten meenemen uit deze periode?
  • Zijn er ook dingen die we nooit meer moeten doen (jij, school, ouders)?
  • Wat ga je missen nu je weer gewoon naar school kunt gaan?
  • Welke dingen, handelingen of gedachten hielpen je op de momenten dat je je rot/verdrietig/bang/ … voelde?
  • Had je iemand met wie je kon praten over je gevoelens?
  • Waren er mensen die jou een goed gevoel konden geven als je het moeilijk had? Bijvoorbeeld door je te troosten of door je te helpen met je huiswerk als het even niet meezat?
  • Heb je nieuwe dingen geleerd over jezelf of over je vrienden en familie?

Wanneer de school weer begint, heeft dat invloed op de groepsdynamiek. Natuurlijk is dit proces tijdens het onderwijs op afstand ook doorgegaan: het online gedrag van leerlingen verschilt doorgaans niet veel van wat er in de klas te zien is. Toch kan extra aandacht aan de te doorlopen groepsvormingsfases bij het opnieuw naar school gaan geen kwaad.

Enkele nuttige informatieve links (niet corona-specifiek):

  • Groepsdynamica in de klas
  • Tips voor het omgaan met pesten en lastig gedrag
  • Een uitgebreide verzameling van lesideeën na een schokkende gebeurtenis is te vinden in de publicatie De leegte in de school door Ine Spee en Odeth Bloemberg-van den Bekerom. Dit is een handleiding over hoe verder op school na de vliegramp Oekraïne. IVP Expert bij schokkende gebeurtenissen en Nederlands Instituut van Psychologen.

Tips voor de afronding

In de komende periode zul je ongetwijfeld nog verschillende keren te maken krijgen met veranderingen. Dat vraagt veel van je flexibiliteit en creativiteit. Op enig moment is de situatie echter weer ‘normaal’.

Tips voor contact met ouders

De rol van de ouders heeft tijdens het afstandsonderwijs een nieuwe invulling gekregen. Doe hier je voordeel mee. Zijn hier lessen uit te trekken die je in de toekomst graag zou willen voortzetten?

Met het zicht op het nieuwe schooljaar kun je het contact en de (wijze van) communicatie met ouders wellicht aanpassen aan de ervaringen van de afgelopen tijd. Probeer ouders te blijven betrekken. Neem bijvoorbeeld voorafgaand aan de eerste schooldag contact op met alle ouders. Dat kan digitaal of telefonisch. Mogelijke vragen die je dan kunt stellen zijn:

  • Hoe ging het in de afgelopen tijd met uw zoon/dochter?
  • En met uzelf: hoe ging het met u in de afgelopen periode?
  • Hoe ging het thuisonderwijs met uw zoon/dochter?
  • Heeft u uw zoon/dochter begeleid in deze periode en hoe ging dat?
  • Wat deed de leraar/mentor goed en wat had hij/zij beter kunnen doen?
  • Welke zaken pakte de school goed aan en wat had de school beter kunnen doen?
  • Wat zouden we alle drie (u, uw zoon/dochter, de school) moeten meenemen uit deze periode?
  • Zijn er ook dingen die we nooit meer moeten doen (u, uw zoon/dochter, de school)?
  • Welke dingen zijn belangrijk voor school om te weten hoe het thuis ging in de afgelopen periode?
  • Wat wilt u nog meer kwijt? En wellicht zijn er daarnaast nog andere onderwerpen of lessituaties die om nieuwe of hernieuwde afspraken vragen.

Lees meer

Voor verdere praktische tips kun je terecht op:

Wij zijn Stichting School & Veiligheid. Wij ondersteunen scholen bij het bevorderen van een sociaal veilig klimaat. Dit doen wij door:

Creëer een sociaal veilige sfeer op school