Helpdesk
Winkelwagen

De coronapandemie en de huidige coronamaatregelen van de overheid geven momenteel aanleiding tot discussies en spanningen. Ook voor het onderwijs gelden er telkens nieuwe maatregelen, waardoor die spanningen ook de scholen en klaslokalen binnenkomen.

De afgelopen week kreeg de helpdesk van Stichting School & Veiligheid van onderwijsprofessionals meerdere signalen binnen van confrontaties met leerlingen, collega’s of ouders naar aanleiding van de coronamaatregelen. Daarom bieden wij onderwijsprofessionals in dit bericht onze tips en ondersteuning.

Welke signalen ontvingen wij?

Enkele geluiden die binnen zijn gekomen bij onze helpdesk zijn:

  • Leerlingen halen complottheorieën over coronavaccinaties aan.
  • Intense discussies in de klas over het wel of niet vaccineren.
  • Ongevaccineerde leerlingen worden buitengesloten.
  • Ouders bedreigen school vanwege mondkapjesplicht.
  • Directie en ouders in conflict over het wel/niet thuishouden van kind vanwege gezondheidsrisico’s.

Betrokkenheid is goed, maar stop grensoverschrijdend gedrag

Dat ouders betrokken zijn bij het wel en wee van hun kinderen is logisch. Zo kunnen zij zich zorgen maken over de gezondheid van hun kind en willen ze hem/haar thuis houden. Maar in sommige gevallen dreigt de ouder met juridische stappen of komt het zelfs tot een bedreiging.

Bedreiging en agressie zijn ongewenste situaties. Probeer zo goed mogelijk in contact te blijven met ouders, met het oog op het welbevinden van de leerling. Maar stop grensoverschrijdend gedrag. School & Veiligheid biedt daarvoor verschillende tips en handvatten.

Ondersteuning en tips van School & Veiligheid

  • Wees helder over het schoolbeleid
    Zorg dat iedereen in school weet wat het schoolbeleid normaal gesproken is bij grensoverschrijdend gedrag en waar deze regels na te zoeken zijn. Bijvoorbeeld: wanneer ontzeg je iemand de toegang, wanneer doe je aangifte, et cetera. Lees meer over aangifte doen in het onderwijs.
  • Zorg voor goed contact met de politie
    Overleg met de contactpersoon bij politie wat de mogelijkheden zijn qua vervolging.
  • Omgaan met lastig gedrag
    In dit artikel biedt School & Veiligheid tips voor het omgaan met lastig gedrag. Het artikel richt zich vooral op lastig gedrag van leerlingen, maar de informatie kan ook helpen in contact met ouders. In de bijbehorende oefening komt een casus met een boze ouder voor.
  • Formeer een crisisteam als dat nodig is
    Mocht je bang zijn dat een situatie uit de hand gaat lopen, kun je van te voren nadenken over een crisisteam of een plan rondom het informeren van docenten, de betreffende ouders en de andere ouders. De publicatie Als een ramp de school treft kan daarbij helpen.
  • Telefonische helpdesk School & Veiligheid en het calamiteitenteam
    Je kunt de helpdesk van School & Veiligheid bellen bij vragen over hoe om te gaan met deze situatie. Bij grote onrust kan het calamiteitenteam van School & Veiligheid ondersteuning bieden.

Langere stormingfase door corona

Daarnaast kwamen de afgelopen weken via onze helpdesk veel geluiden binnen over een langer durende stormingfase door corona. Leerlingen hebben elkaar niet of nauwelijks gezien. En soms kennen zij elkaar amper, doordat leerlingen soms ten gevolge van corona noodgedwongen thuis zitten.

Leerlingen hebben baat bij duidelijkheid

Waar een stormingsfase normaal gesproken maar een paar weken duurt, ervaren veel scholen op dit moment dat klassen in de stormingsfase blijven hangen. Hierdoor is er veel onrust in klassen. In stormachtige perioden hebben leerlingen baat bij duidelijkheid. Het gaat vooral over hoe gaan we met elkaar om in deze klas? Spreek leerlingen aan op de omgangsvormen die zij als klas met elkaar hebben afgesproken. Besteed specifiek aandacht aan: hoe houden we rekening met elkaar daar waar we verschillen ervaren.

Kees van Overveld adviseert om in stormingsfases veel wij-taal te gebruiken: Wij zijn een groep, we zijn verantwoordelijk voor elkaar, we zorgen voor elkaar. Zo creëer je een wij-gevoel met elkaar.

Geef positieve feedback bij goed gedrag

Leerlingen laten dagelijks in de klas de mooiste voorbeelden zien van respectvol en verantwoordelijk gedrag. Denk bijvoorbeeld aan leerlingen die een ander helpen, die rekening houden met elkaar of die signaleren dat iemand zich niet prettig voelt. Laat als leraar merken dat je dat ziet en dat gedrag bekrachtigt. Op die manier ervaren en leren de leerlingen hoe je op een positieve manier met elkaar omgaat.

Coronatesten

Het testen op corona kan – zeker in het po – ook voor stress en onzekerheid zorgen bij kinderen. Blijf dus in de klas in gesprek met je leerlingen. Stel bijvoorbeeld vragen als:

  • Hoe gaat het met je?
  • Wat vind je fijn of minder fijn, en waarom?
  • Maak je je zorgen?

Toon je betrokkenheid en spreek met de klas af elkaar te helpen als iemand zich verdrietig voelt of zorgen maakt.

Zilveren Weken

De Zilveren Weken die na de kerstvakantie starten bieden ook weer een mooie kans om samen opnieuw de norm te bepalen en te werken aan een positieve groepsdynamiek.

School & veiligheid organiseert samen met Boaz Bijleveld een interactieve presentatie over de Zilveren Weken. Hierin zal ook aandacht zijn voor wat je met je groepsvorming kunt doen als je klas te maken heeft met coronamaatregelen.

Het lastige gesprek: hoe voorkom je wij-zij-denken?

Discussie over het coronabeleid in Nederland kan resulteren in een goed gesprek, maar ook in standpunten die steeds verder uit elkaar komen te liggen. Dat kan leiden tot wij-zijdenken en – in het ergste geval – een houding die je radicaliserend zou kunnen noemen. Hoe maak je de coronapandemie en het coronabeleid bespreekbaar, zonder dat betrokkenen tegenover elkaar komen te staan? Ook daar heeft School & Veiligheid informatie en tips over.

Ondersteuning van School & Veiligheid

  • Thema: Spanning en discussie
    Wanneer je wilt laten zien dat er meerdere meningen over een onderwerp zijn, dan is de burgemeestersrol passend. Meer hierover weten? En meer tips, advies en verdiepende artikelen over het handelen bij spanning en discussie in de klas? Ga naar een van deze themapagina’s:

  • Doe-tips
    Doe-tips om direct in te zetten bij spanning en discussie in het klaslokaal vind je onderaan het artikel Spanning en discussie in het klaslokaal.
  • Last gedrag van een leerling
    Wil je weten hoe je moet handelen bij lastig gedrag van een individuele leerling? Deze oefening (pdf) helpt je verder.
  • Complottheorieën
    Heb jij in de klas te maken met leerlingen die complottheorieën aanhalen? Lees in deze publicatie hoe je kunt Omgaan met complotten in de klas (pdf).
  • Extreem gedrag
    Weten hoe te handelen als de spanningen extreem hoog oplopen? De digitale module Omgaan met extreem gedrag en polarisatie, met drie casussen en praktische tips, geeft inzicht in hoe je het gesprek aan kunt gaan.

Meer lezen?

Wij zijn Stichting School & Veiligheid. Wij ondersteunen scholen bij het bevorderen van een sociaal veilig klimaat. Dit doen wij door:

Creëer een sociaal veilige sfeer op school