Heb je een vraag over sociale veiligheid of is er een calamiteit op school? Neem dan contact op met ons Adviespunt.
adviespunt@schoolenveiligheid.nl 030 285 66 16 Meer informatie
Desinformatie in de klas: aanbevelingen voor sociale veiligheid
Leraren geschiedenis en maatschappijleer krijgen geregeld reacties en vragen van leerlingen met onjuiste feiten over de Holocaust. Vooral desinformatie en een toename van AI op sociale media speelt hierbij een grote rol.
De NOS deelt de resultaten van eigen onderzoek onder 190 leraren rond dit onderwerp in een artikel van 3 mei 2026. “Leerlingen weten niet meer wat echt en nep is door AI en TikTok,” zegt geschiedenisleraar Maarten Post. Als Stichting School & Veiligheid herkennen wij dit beeld. Desinformatie wordt verspreid om meningen te beïnvloeden, geld te verdienen of schade aan te brengen aan onze samenleving, de democratie of de volksgezondheid (bron: NCTV).
Wat kun je als leraar en als school doen om leerlingen desinformatie te laten leren herkennen? Enkele concrete handvatten:
In de klas
- Wanneer je onjuiste informatie ziet, leest of hoort, benoem dan dat dit misleidende en dus onzinnige informatie is (debunken).
- Leg uit waarom desinformatie schadelijk is (bijvoorbeeld omdat het de rechten van mensen ter discussie stelt of omdat het mensen afschildert als ‘gevaarlijk’).
- Leer leerlingen om zelf desinformatie te herkennen, zodat ze hier ‘weerbaarder’ tegen worden (prebunken). Laat ze onderzoeken wat de bron is van een bericht, hoe het wordt gepresenteerd, waarom het bericht geschreven is, of de feiten en de cijfers kloppen, en voer hier dan samen een gesprek over in de klas.
In de school
Wat kun je als schoolleider doen om de invloed van verschillende waarheden, desinformatie en misinformatie zo veel mogelijk te beperken?
- Leid je team op in hoe ze leerlingen kunnen leren om te onderzoeken of hun bronnen feitelijkheden bevatten. Wat zijn feiten en meningen eigenlijk? En wat is goede journalistiek?
- Geef je team de kans om zich te professionaliseren op dit gebied. Vaak weten leraren onvoldoende over deze onderwerpen om hier les over te geven. Soms gebruiken leerlingen bronnen die wel degelijk valide zijn, zoals Al Jazeera, maar waarvan teamleden niet goed op de hoogte zijn.
- Concrete acties om te ondernemen:
- Wijs een teamlid aan dat zich ontwikkelt op het thema desinformatie en het team hierin meeneemt.
- Huur een externe expert in om het team te scholen.
- Stel (tijdelijk) een werkgroep aan die zich bezighoudt met verdieping van deze onderwerpen en die een advies schrijft over hoe jullie dit kunnen opnemen in het onderwijscurriculum.
Download de publicatie die past bij jouw rol
Ben je leraar?
- Gespreksleidraad: Maatschappelijk gevoelige onderwerpen bespreken in de klas
- Brochure: Omgaan met complotten in de klas
Ben je schoolleider?
- Handreiking: Omgaan met maatschappelijke controverse
Abonneer je op de nieuwsbrief
Al ruim 16.000 mensen ontvangen onze nieuwsbrief!
Meld je aan voor onze nieuwsbrief, dan blijf je automatisch op de hoogte van de actuele ontwikkelingen rondom sociale veiligheid in het onderwijs.
