Let op: Vanwege de voorjaarsvakantie is het Adviespunt gesloten van vrijdag 16 februari, 16.00 uur tot maandag 26 februari, 09.00 uur. In geval van een calamiteit zijn de adviseurs van het calamiteitenteam 24/7 bereikbaar.

Adviespunt

Seksualiteit, seksuele- en genderdiversiteit zijn onderwerpen die bij heel wat mensen iets losmaken. Maatschappelijk gevoelige thema’s op school behandelen, kan spanningen geven. Het zorgen voor sociale veiligheid op school is juist daarom van groot belang. Hoe zorg je dat het schoolteam stevig en eensgezind staat in de opdracht? Ouders binnenboord zijn? En kinderen zich veilig voelen bij het bespreken van deze onderwerpen in de klas? School & Veiligheid biedt hiervoor een handreiking.

Een onderwerp dat wat losmaakt

Het behandelen van maatschappelijke gevoelige onderwerpen in de klas maakt vaak veel los. Bijvoorbeeld als het gaat over het klimaat, oorlog, discriminatie maar ook seksualiteit, gender en seksuele diversiteit zorgt voor uiteenlopende reacties. Ouders die zorgen uiten over meedoen aan de Week van de Lentekriebels. Verschillende opvattingen die heersen binnen het team over het thema. Negatieve reacties van leerlingen over Paarse Vrijdag. Het kan allemaal zorgen voor verdeeldheid en spanningen binnen de schoolgemeenschap en leiden tot polarisatie. Dit staat een open dialoog, empathie en begrip tussen verschillende groepen in de weg en brengt de sociale veiligheid op school in gevaar.  

Werken aan het thema relaties en seksualiteit op school is juist een mooie manier om te leren hoe we respectvol met elkaar en de buitenwereld omgaan. School is bij uitstek een plek waar kinderen, met al hun verschillende achtergronden, dit leren. (Sjoukje, adviseur School & Veiligheid)

Het belang van een gedragen visie   

School & Veiligheid raadt scholen aan een duidelijke visie te hebben op het thema, die gedragen wordt door het hele team. Een visie geeft richting in hoe je praat en lesgeeft over seksualiteit, seksuele – en genderdiversiteit. Ook heb je als school hiermee iets in handen in de communicatie naar ouders toe.

Om samen tot een gedragen visie te komen kun je het Spel Gedragen GedragSpel Gedragen Gedrag spelen met het team. Ga ook met elkaar na wat jullie nu al doen op het onderwerp. Stel de vraag waarom jullie het belangrijk vinden mee te doen aan bijvoorbeeld de Week van de Lentekriebels en Paarse Vrijdag en of dit past binnen de visie en bij jullie schoolgemeenschap. Denk samen na over hoe je de visie naar ouders en leerlingen communiceert. En hoe komt deze tot uiting in school? Bijvoorbeeld door vermelding in de schoolgids/schoolwebsite of het zichtbaar zijn van posters of symbolen zoals vlaggen. Maar ook in (voorbeeld)gedrag van leerkrachten.  

Investeer in contact met ouders

Het is van groot belang om als school te investeren in het contact met ouders als het gaat om het bespreekbaar maken van seksualiteit in de klas. Als je een goede band hebt opgebouwd met de ouders, is het een stuk makkelijker om in verbinding te blijven op het moment dat er zorgen of vragen leven. Een goede relatie, communicatie en afstemming met ouders helpt om onrust te voorkomen en draagt bij aan een veilig en positief schoolklimaat.

  • De gratis E-learining Gezonde relaties & SeksualiteitE-learining Gezonde relaties & Seksualiteit – bevat een module over contact met ouders.
  • In het blog Samen met ouders werken aan seksuele integriteit lees je meer over het samenspel tussen ouders en school.

Tips voor het omgaan met zorgen van ouders

  • Informeer ouders over de inhoud van de lessen en lesmaterialenDoe dit ruim van de voren. Ook als je bijvoorbeeld meedoet aan de Week van de Lentekriebels. Maak voor ouders inzichtelijk wat je in de klas behandelt. Vaak heerst er bij ouders een heel ander beeld en geeft het een stuk rust om daar opheldering over te krijgen. Op de website van de Week van de Lentekriebels vind je informatie over communiceren met en betrekken van ouders.
  • Maak ruimte voor gesprekHet biedt de mogelijkheid om vragen te beantwoorden en eventuele zorgen weg te nemen. Om ervoor te zorgen dat je als school niet overspoeld wordt met zorgen en vragen via verschillende wegen, is het handig om ouders mee te geven hoe je wilt dat ouders contact opnemen. Stel bijvoorbeeld een contactpersoon aan voor dit specifieke thema en geef mee wat prettig is in de communicatie.
  • Toon begripLaat merken dat je de zorgen, angsten en behoeften van deze ouders ziet en vraag door op achterliggende zorgen. Kijk samen met de ouders wat je voor ze kunt doen, maar wees ook duidelijk in wat niet kan.
  • Wees je bewust van verschillen in perspectiefIn de school krijg je te maken met overtuigingen van jezelf, de school en de wet, de leerling en de ouders. Het is belangrijk om je ervan bewust te zijn dat niet iedereen overal hetzelfde over denkt.
  • Geef eventueel (voorlichtings)tips aan ouders Je kunt ouders ook kunnen wijzen op tips over manieren waarop zij met hun eigen kinderen kunnen praten over relaties en seksualiteit.
  • Ga op zoek naar common groundWelke waarden en doelen van de ouders en de school komen overeen? Stem bijvoorbeeld af dat het welzijn van de leerling voorop staat en dat het belangrijk is dat leerlingen respectvol met zichzelf en een ander leren omgaan. Wat is er nodig voor de sociaal emotionele ontwikkeling – en seksueel-integere ontwikkeling – en het welzijn van kinderen? Jij kunt als deskundige op het gebied van de ontwikkeling van leerlingen antwoord geven op deze vraag. Grijp waar nodig terug op de schoolvisie.

Veilig en vertrouwd lesgeven

Bespreek wat het team nodig heeft om professioneel, met vertrouwen en veilig over het thema les te kunnen geven. Leerlingen respectvol, bewust en verantwoordelijk om leren gaan met de eigen seksualiteit en die van anderen, vraagt om pedagogisch vakmanschap. Bij het praten of lesgeven hierover is ook zorgen voor een sociaal veilige setting van belang. School & Veiligheid biedt tools aan die leraren hierbij ondersteunen:

  • De E-learning Gezonde relaties & SeksualiteitE-learning Gezonde relaties & Seksualiteit van School & Veiligheid en Rutgers is gratis te volgen door leraren en bevat 8 modules.
  • De Pedagogische wegwijzersPedagogische wegwijzers geven richting aan hoe je in alledaagse klassensituaties seksuele integriteit kunt voorleven en stimuleren.
  • De video’s-met-reflectievragen van de Kijkroute primair onderwijsKijkroute po helpen leraren om professioneler en met meer gemak gevoelige thema’s in je klas te behandelen.
  • De visual Stappenplan voor een veilig gesprek van Gendi geeft helder stappen weer hoe je veilig het gesprek over het thema kunt voeren.
  • De visual Een lastig gesprek in de klasVisual een lastig gesprek van Gendi helpt je bij het voorbereiden aan de hand van de vijf W’s.
  • Bekijk de 10 tips van Gendi voor een veilig gesprek in de klas (po) over gender- en seksuele diversiteit
  • De themawebsite Website Gendi.nlWebsite Gendi.nl van School & Veiligheid biedt leraren inspiratie en lesmaterialen in het veilig ruimte geven aan gender en seksuele diversiteit in de klas. Voor de Week van de Lentekriebels geeft Gendi een overzicht van lesmaterialen.

Adviespunt School & Veiligheid

Heb je vragen over sociale veiligheid en onderwijs? Bel of mail dan met het Adviespunt van School & Veiligheid. Wij denken graag met je mee.

Wij zijn Stichting School & Veiligheid. Wij ondersteunen scholen bij het bevorderen van een sociaal veilig klimaat. Dit doen wij door:

Creëer een sociaal veilige sfeer op school

Blijf op de hoogte

Meld je aan voor onze nieuwsbrief
en ontvang iedere maand actuele informatie
over sociale veiligheid op school.