Helpdesk
Winkelwagen

Na elke vakantie doorloopt een groep bepaalde fasen in het proces van groepsvorming. De eerste weken aan het begin van het schooljaar worden de Gouden Weken genoemd. Deze weken zijn bij uitstek geschikt om een fundament neer te zetten voor een goede groepsvorming en fijne sfeer. Leerlingen verkennen elkaar, de leraar en de regels. Na de kerstvakantie kan met name de fase van storming weer zorgen voor onrust in de groep: je bent dan met de klas in de Zilveren Weken beland. Dit is een goed moment om weer extra aandacht te besteden aan de sfeer in de klas. In dit artikel geven we je informatie en tips voor de Gouden en Zilveren Weken.

 

De Gouden Weken

De eerste weken van het schooljaar – de Gouden WekenLees meer over de Gouden Weken in het gelijknamige boek van Boaz Bijleveld – zijn bepalend voor het creëren van een fijne sfeer in de groep. Leerlingen verkennen elkaar, de leraar en de regels. In deze periode worden de normen en waarden van een groep bepaald. De leraar speelt in deze fase een belangrijke rol. Hoe maak je nu samen met kinderen een goede start van het schooljaar? En hoe stimuleer je een positieve groepsvorming waar je een jaar lang plezier van hebt?

Groepsfases en groepsdynamiek

Welke fases een groep doorloopt en wat jouw rol daarin is, lees je in ons artikel Groepsdynamica in de klas. Je krijgt hierin een korte uitleg over de fases bij het vormen van een groep. Ook leer je hoe groepsprocessen werken en hoe je deze als leraar kunt beïnvloeden. Daarnaast leer je hoe de fases elkaar beïnvloeden en wat er gebeurt als je wel of niet ingrijpt.

Week Tegen Pesten

De Week Tegen Pesten helpt scholen aan het begin van het schooljaar om te werken aan een gezellige en veilige groep waar pesten niet nodig is. Ieder jaar organiseert Stichting School & Veiligheid deze week in september voor scholen in het primair-, en voortgezet onderwijs én het middelbaar beroepsonderwijs. Doe ook mee! Ga naar www.weektegenpesten.com voor informatie en inspiratie over het thema, de activiteiten, gratis (les)materialen en hoe je mee kunt doen.


 

De Zilveren Weken

Na elke vakantie doorloopt een groep bepaalde fasen in het proces van groepsvorming. De periode na de kerstvakantie is de Zilveren Weken. Met name de fase van storming kan in deze periode weer zorgen voor onrust in de groep. Bij de helpdesk van School & Veiligheid horen we momenteel dat veel groepen zich ook nu (voor de kerstvakantie) al langere tijd in de stormingsfase bevinden. De coronamaatregelen en de afwisseling tussen (deels) thuis- en fysiek onderwijs hebben invloed op de sfeer in de groep. Dat kan zorgen voor storm. Hoewel groepsvorming een continu proces is, bieden De Zilveren Weken een mooie kans om deze storm te benutten. Blik met elkaar terug en kijk vooruit. Zo bepaal je samen opnieuw de norm en werk je aan een fijne en veilige groep. Zoals Boaz Bijleveld mooi schrijft in zijn nieuwe boek ‘De Zilveren Weken’:

“Deze weken staan in het teken van meer doen van wat werkt, en dat wat niet werkt anders te doen of achterwege te laten.”

Algemene tips

  • Blik terug en kijk vooruit
    Wat vonden kinderen fijn in de groep de eerste helft van het schooljaar? Wat vonden ze moeilijk met elkaar? Wat willen ze graag anders de komende periode?
  • Herhaal de klassenregels
    Herhaal de klassenregels die je begin van het jaar met elkaar had afgesproken. Zijn er regels die niet meer nodig zijn of die jullie juist willen toevoegen?
  • Aandacht voor het wij-gevoel
    Blijf leerlingen aanspreken op de gezamenlijke verantwoordelijkheid: wij zijn een groep, wij helpen elkaar, wij zorgen voor elkaar. Denk ook activiteiten die dit wij-gevoel versterken. Zie suggesties bij de doe-tips.
  • Blijf praten met ouders
    Samenwerking met ouders is een continu proces. Neem ouders ook mee de Zilveren Weken in en biedt ook hen ruimte om terug te blikken en vooruit te kijken in het belang van het groepsproces.

In het klaslokaal

Als er (na de lockdown weer) onderwijs in het klaslokaal gegeven wordt, bekijk de klas dan weer goed en ga na in welke fase de groep zit. Kijk wat er nodig is en pas hier de lessen op aan, kies energizers en samenwerkingsopdrachten die bij de fase passen.

We geven je hier ter inspiratie doe-, kijk- en leestips.

In onderstaand filmpje vertellen we meer over de Zilveren Weken:

(Dit filmpje namen wij op in 2020.)

Doe-tips

  1. Meld je aan voor de gratis interactieve presentatie van Boaz Bijleveld
    Meer weten over de Zilveren Weken? Meld je dan aan voor de presentatie van Boaz Bijleveld: ‘Enthousiast de Zilveren weken in!’ Stichting School & Veiligheid organiseert deze presentatie samen met Boaz. Hij bracht eerder dit jaar het boek De Zilveren Weken uit. Schrijf je in voor de presentatie en ontvang 20% korting op zijn boek.
  2. Aan de slag met lesmaterialen, passend bij de Zilveren Weken.
    Maak tijd om met de groep aan de slag te gaan met materialen en oefeningen die bijdragen aan een positieve groepsvorming. Wij geven hieronder een aantal suggesties:

Leestips

Kijktip

  • Wouter Siebers (leerkracht, teamleider en gedragsspecialist in het primair onderwijs) maakte voor ons dit filmpje bij het Week Tegen Pesten-thema Laat je zien (2018). Hij geeft informatie en tips voor de Zilveren Weken.  “Zie het als een pas op de plaats. Welk gedrag zie je bij de leerlingen na de vakantie? Kijk hoe je daar op in kunt spelen.”

Wij zijn Stichting School & Veiligheid. Wij ondersteunen scholen bij het bevorderen van een sociaal veilig klimaat. Dit doen wij door:

Creëer een sociaal veilige sfeer op school