Helpdesk
Winkelwagen

Seksuele grensoverschrijding

po vo mbo

Over de grens in het vo

Bij seksueel grensoverschrijdend gedrag, door een leerling of personeelslid, is het seksueel integere schoolklimaat in het geding. De impact kan groot zijn op betrokkenen. Dit vraagt om zorgvuldig reageren, afhandelen en communiceren om het vertrouwen en de veiligheid te behouden of te herstellen.

Weten hoe je integer kunt omgaan met seksueel gedrag zorgt voor een veilige school. Zo kunnen leerlingen zichzelf zijn en leren hoe met elkaar kunnen omgaan, ook op het gebied van seksualiteit en gender. Dit vraagt van de school seksuele integriteit in beleid en in de dagelijkse praktijk.

Wil je meer weten over hoe je kunt werken aan een veilige sfeer en preventie van seksueel grensoverschrijdend gedrag op school? Lees dan verder bij het thema ‘Omgaan met seksualiteit (vo)

In dit artikel lees je hoe scholen kunnen werken aan seksueel integer gedrag door schoolmedewerkers.

Helaas kunnen zich op elke school toch situaties voordoen van seksueel grensoverschrijdend gedrag.

Wat is seksueel grensoverschrijdend gedrag?

We spreken over seksueel grensoverschrijdend gedrag als één van de partijen niet instemt met de (seksuele) uitlatingen of handelingen van de ander. Dit kan zowel voorkomen in de fysieke wereld als online. Je kunt denken aan:

  • Verbale/talige seksuele intimidatie (o.a. grapjes, dubbelzinnige opmerkingen, verhalen over seksuele ervaringen, dubbelzinnig gebruik emoticons)
  • Non-verbale of fysieke seksuele intimidatie
    • Aanranding– Ongewenste aanraking (zoals tik op billen, ongewenste knuffel)
      – seksuele handelingen moeten doen of zien (bv. gedwongen aftrekken, moeten kijken naar masturberen of seksfilmpjes)
      – exhibitionisme (genitaliën laten zien in het openbaar)
      – voyeurisme (gluren naar -deels- naakte mensen) 
    • Verkrachting
  • Seksueel misbruik;
    • Grooming (verleiden van een minderjarige voor seksuele doeleinden)
    • Shame sexting (het ongevraagd doorsturen van sexy/naakt beeldmateriaal)

Seksuele grensoverschrijding op school?

Op school kan seksueel grensoverschrijdend gedrag vertoond worden tussen iedereen die op school aanwezig is. De diverse incidenten zijn van verschillende orde en vragen om verschillende wijzen van aanpakken:

Wat moet de school doen?

Reageren op seksueel grensoverschrijdend gedrag kan om verschillende redenen ingewikkeld zijn. Het is daarbij goed om bij de volgende dingen stil te staan.

  • Seksueel (grensoverschrijdend) gedrag vindt meestal buiten het zicht plaats.
    Hoe ga je om met wat je ter ore komt?
  • Leerlingen zijn lerend en in ontwikkeling.
    Hoe hou je hier rekening mee?
  • De betekenis van gedrag hangt samen met waarden en normen en intentie en beleving. Wat de een ervaart als seksueel of grensoverschrijdend, ervaart een ander niet op die manier. Wat de een vriendschappelijk bedoelt, kan de ander als grensoverschrijdend ervaren.
    Hoe weeg je dit?
  • Je kijkt en handelt als leraar vanuit je eigen waarden en normen en je eigen ervaringen.
    Hoe bewust ben je je hiervan?
  • Je reactie is gebaseerd op de visie van de school en je handelt volgens de schoolregels en afspraken. Meestal zijn deze gevat in richtlijnen, want je kunt moeilijk elke vorm van gedrag in een regel vatten.
    Hoe maak je gebruik van de richtlijnen?
  • Je hebt soms te maken met een vermoedenArtikel ‘Wet- en regelgeving’, waarbij je in actie komt bij ‘vermoeden van’.
    Wanneer is het een vermoeden?
  • Soms is er een vermoedenArtikel ‘Vermoedens van seksueel misbruik’ dat een leerling buiten school slachtoffer is van seksueel misbruik.
    Wat kun je doen bij zo’n vermoeden?

Is er op school sprake van een ernstig incident van seksueel grensoverschrijdend gedrag? Lees dan verder in de themakamer ‘Calamiteiten’ of het artikel ‘Omgaan met de media bij incidenten’. Bel onze helpdesk. Of schakel het calamiteitenteam in 

Wil je meer weten over hoe je kan werken aan een veilige sfeer en preventie van seksueel grensoverschrijdend gedrag op school? Lees dan verder bij het thema ‘Omgaan met seksualiteit (vo)’.

Was deze info nuttig?

Kennisbank artikelen over dit onderwerp:

Grooming

povoSeksuele grensoverschrijdingVeiligheidsbeleidToon nog 1 tags

Ook in het onderwijs kan het voorkomen dat personeelsleden zich schuldig maken aan grooming. Dat begint vaak met onschuldige berichtjes via sociale media en leidt uiteindelijk tot seksueel contact met een leerling. Wat kan de school hiertegen doen?

Sexting en ongewenste verspreiding van beelden

povomboSeksuele integriteitOmgaan met seksualiteitPestenSeksuele grensoverschrijdingSociale mediaToon nog 5 tags

Wat als er op school een naaktfoto of seksueel getint filmpje van een leerling rondgaat? Hoe voorkom je het, en wat doe je als het toch gebeurt?

Vermoedens van seksueel misbruik

povomboSeksuele integriteitSeksuele grensoverschrijdingToon nog 2 tags

De kans is groot dat een van je leerlingen te maken heeft met seksueel misbruik. Wat kun je als leraar doen bij een aanwijzing van seksueel misbruik? En wat zijn de mogelijkheden als je alleen online contact hebt, zoals tijdens de coronacrisis.

Tussen leerlingen

Seksueel grensoverschrijdend gedrag van leerlingen kan sterk variëren in aard en omvang. Ook de impact op de direct betrokkenen en de veiligheid in de school verschiltDe context van de situatie bepaalt hoe je hier als leraar, team en/of school op reageert. Altijd met het oog op de integriteit en veiligheid van direct betrokkenen en de gehele school.

Bij onderzoekend leren en het opzoeken van grenzen hoort ook dat grenzen soms (licht) overschreden worden. Meestal volstaat het als je leerlingen nog eens herinnert aan de afspraken. Daarom is het belangrijk dat er met het teamThema ‘Omgaan met seksualiteit (vo) – In het team’ heldere afspraken zijn gemaakt; welk seksueel oefen- en experimenteergedrag is op jullie school gewenst en ongewenst?

Het kan ook zijn dat niet de afspraken van de school worden overschreden, maar wel een persoonlijke grens van een andere leerling. In beiden gevallen volstaat het om samen met leerlingen te kijken wat zij kunnen leren van de situatie voor de toekomst.

De risicomomenten kennen

Vaak experimenteren leerlingen buiten het zicht van leraren. Als experimenten grensoverschrijdend wordt, gebeurt dat eerder in een één-op-één-situatie zoals op de wc, in een kleedkamer, op een beschut plekje van het schoolplein, tijdens het schoolkamp of op een schoolfeest.

Wil dat zeggen dat je leerlingen 100% van de tijd in het zicht moet houden? Nee. Dat is niet altijd wenselijk of mogelijk. Wat je wel kunt doen:

  • Maak weloverwogen risico-inschattingen en keuzes. Doe dat vooral niet alleen.
  • Zorg dat je als team regelmatig overlegd over dit soort momenten en plekken en hoe jullie hier als school(team) mee om willen gaan. Zo weet je dat je bij een eventueel incident kunt terugvallen op je team. Dat geeft vertrouwen.

Online seksuele grensoverschrijding

Naast de fysieke schoolomgeving zijn sociale media bij uitstek een plek waar leerlingen experimenteren, grenzen opzoeken en pesten. Dat lijkt soms buiten het bereik van de school, maar heeft wel degelijk invloed op de sociale veiligheid in de klas. Met seksuele grensoverschrijding online ga je vaak hetzelfde om als met grensoverschrijding in de klas en op school.

Meer hierover bij het thema ‘Sociale Media’,
en in het artikel ‘Sexting en ongewenste verspreiding van beelden’.

Bij een ernstige grensoverschrijding

De reactie van de leraar en de route die bewandeld wordt bij grensoverschrijdend gedrag tussen leerlingen, hangt af van het gedrag, de intentie, de frequentie, de afspraken in de klas en de schoolregels. Wanneer duidelijk is dat je te maken hebt met een incident of (ernstig) seksueel grensoverschrijdend gedrag, vraagt dit om gepaste acties en (tijdelijke) maatregelen. Soms worden grenzen zo ernstig overschreden dat de veiligheid van leerlingen in gevaar is, bijvoorbeeld wanneer leerlingen elkaar dwingen tot seksuele handelingen. Dit vraagt om uiterst zorgvuldig handelen naar alle betrokkenen, om zo weer veiligheid en integriteit te creëren of herstellen.

In het kort kan de volgende route gevolgd worden binnen de school:

  • Maatregelen en herstel
  • Betrokkenheid van zorg
  • Registratie leerlingvolgsysteem
  • Nazorg

Een artikel met uitgebreide informatie over waar je bij deze verschillende stappen aan kunt denken, is nog in ontwikkeling. Wil je in de tussentijd meer informatie? Neem dan contact op met onze helpdesk.

Communiceren bij een incident

Goede communicatie is essentieel om het vertrouwen van ouders, personeel en leerlingen in de school te behouden, wat nodig is om het incident in goede banen te kunnen leiden.

In het artikel ‘Communicatie na seksueel grensoverschrijdend gedrag leerlingen’Artikel ‘Communicatie na seksueel grensoverschrijdend gedrag leerlingen’ lees je hoe de school bij dit soort incidenten kan communiceren met alle betrokken partijen.

Hoe ga je verder?

Het is belangrijk om (een incident van) seksuele grensoverschrijding niet als op zichzelf staand te zien. Als de storm is gaan liggen, is het verleidelijk om weer over te gaan tot de orde van de dag. Maar om incidenten in de toekomst te voorkomen, is blijvende aandacht nodig voor een veilige sfeer, voor hoe je met elkaar omgaat en voor openheid rondom seksualiteit. Dit noemen we ‘werken aan seksuele integriteit’.

Hoe je werkt aan seksuele integriteit – en waarom hier een sterke preventieve werking vanuit gaat – lees je bij het thema ‘Omgaan met seksualiteit (vo)’Thema ‘Omgaan met seksualiteit (vo)’.

Was deze info nuttig?

Kennisbank artikelen over dit onderwerp:

Sexting en ongewenste verspreiding van beelden

povomboSeksuele integriteitOmgaan met seksualiteitPestenSeksuele grensoverschrijdingSociale mediaToon nog 5 tags

Wat als er op school een naaktfoto of seksueel getint filmpje van een leerling rondgaat? Hoe voorkom je het, en wat doe je als het toch gebeurt?

Communicatie na seksueel grensoverschrijdend gedrag leerlingen

povomboSeksuele integriteitSeksuele grensoverschrijdingToon nog 2 tags

Communicatie is belangrijk. Dat geldt zeker ook bij incidenten rondom seksueel (grensoverschrijdend) gedrag bij leerlingen onderling. Het vertrouwen v…

Tussen schoolmedewerker en leerling

Schoolpersoneel dient zich te gedragen conform de gedragscode en bewust om te gaan met de pedagogische afhankelijkheidsrelatie met leerlingenDeze mag nooit geseksualiseerd worden. Bij seksueel grensoverschrijdend gedrag van een personeelslid of een vermoeden daarvan, treed de meldplicht in werking.

Een gedragscode in het vo

Voor schoolmedewerkers is het van belang dat er een gedragscode bestaat, die aangeeft welk gedrag van hen verwacht wordt. Zij hebben immers een belangrijke voorbeeldfunctie. Een gedragscodeArtikel ‘Model gedragscode schoolmedewerkers’ geeft duidelijk aan hoe professionals zich schoolbreed moeten opstellen ongeacht hun geslacht, geaardheid of functie. De gedragscode is dus niet zozeer een beperking, als wel een duidelijk kader dat alle betrokkenen kan worden voorgehouden.

Meer over integer gedrag van schoolpersoneel vind je bij het thema ‘Omgaan met seksualiteit (vo)’.

Gedrag van personeel naar leerling

De relatie tussen een leraar en een leerling is een pedagogische relatie, waarin de leerling afhankelijk is van de docent. Daarom mag een leraar deze relatie nooit seksualiserenZowel de leerling als de leraar lopen hierbij risico. De leerling omdat zijn of haar grenzen ermee overschreden kunnen worden, met mogelijk negatieve consequenties, zoals leerproblemen en emotionele schade, als gevolg. De leraar omdat er een klacht tegen hem of haar wordt ingediend met mogelijke negatieve consequenties, zoals baanverlies en reputatieschade..

Docenten kunnen nooit dubbelzinnige grapjes of seksueel getinte opmerkingen maken in de klas, dito sociale media berichtjes posten of andere seksuele aandacht geven aan leerlingen. Dit is niet integer en niet professioneel.

De realiteit is dat schoolmedewerkers toch soms romantische of seksuele gevoelens voor een leerling ontwikkelen. Wat te doen? Hoe kan de leraar zelf – en de schoolomgeving – voorkomen dat deze gevoelens doorgaan in seksueel (grensoverschrijdend) gedrag? Lees verder in het artikel ‘Gevoelens voor een leerling’Artikel ‘Gevoelens voor een leerling’.

Bij een zedenmisdrijf van een schoolmedewerker naar een leerling of het vermoeden hiervan, gaat de meldplicht in werking.  Hoe weet je nu welk seksueel grensoverschrijdend gedrag strafbaar is voor de wet waardoor sprake is van een zedenmisdrijf (ook wel ‘zedendelict’ genoemd)? Lees dit bij het tabblad ‘Wet- en regelgeving’ van dit thema.

Gedrag van leerling naar personeel

Er kan zich ook een situatie voordoen waarbij het juist de leerling is die seksueel (grensoverschrijdend) gedrag vertoont naar de leraar. Dit kan heel kwetsbaar voelen of onzeker maken, en tegelijkertijd soms ook vleiend of grappig zijn.

Het is afhankelijk van diverse factoren wat je als leraar kunt en moet doen. Om welk gedrag gaat het; wat is de intentie en de frequentie; in hoeverre schendt dit gedrag de klassenafspraken en de schoolregels? Kijk met wie je dit kunt bespreken om de situatie helder(der) te krijgen of te veranderen: bijvoorbeeld met de leerling zelf, de leidinggevende, een collega, de vertrouwenspersoon of de mentor van de leerling.

Bij een ernstige grensoverschrijding

Wanneer een schoolmedewerker over de grens gaat in gedrag naar een leerling, of als de veiligheid van leerling of leraar in het geding is, gelden niet alleen schoolregels maar ook wetten.

Communiceren bij een incident

Goede communicatie is essentieel om het vertrouwen van ouders, personeel en leerlingen in de school te behouden, wat nodig is om het incident in goede banen te kunnen leiden. Uitgebreide informatie hierover vind je in de volgende artikelen:

Heb je te maken met een incident en wil je sparren over wat je kunt doen of over of je het juiste hebt gedaan? Bel of mail dan met onze helpdesk.

Was deze info nuttig?

Kennisbank artikelen over dit onderwerp:

Werken aan seksueel integer gedrag door schoolmedewerkers

povomboSeksuele integriteitOmgaan met seksualiteitSeksuele grensoverschrijdingToon nog 3 tags

Als je seksueel grensoverschrijdend gedrag van schoolmedewerkers wilt tegengaan, moet je binnen het team werken aan seksuele integriteit. Zo kan een c…

Model gedragscode schoolmedewerkers

povomboSeksuele integriteitPedagogisch klimaatSeksuele grensoverschrijdingSociale mediaVeiligheidsbeleidToon nog 5 tags

Deze Modelgedragscode voor schoolmedewerkers is een hulpmiddel voor scholen om een eigen gedragscode op te stellen. Het biedt richtlijnen voor gewenst gedrag van personeel.

Gevoelens voor een leerling

voSeksuele integriteitOmgaan met seksualiteitSeksuele grensoverschrijdingToon nog 1 tags

Onderwijsprofessionals ontwikkelen soms romantische of seksuele gevoelens voor een leerling. Wat te doen? Hoe kun je voorkomen dat deze gevoelens doorgaan in gedrag? Dit artikel bekijkt deze vragen vanuit de (verliefde) vo-leraar, de collega en de leidinggevende.

Tussen medewerkers

Ook onder collega’s is een veilig en seksueel integer klimaat nodig. Dit vraagt om duidelijke schoolregels, openheid en aanspreekbaarheid in het team. Wanneer iemand over de schreef is gegaan, kan een vertrouwenspersoon ondersteunen en is wetgeving van toepassing.

Waar ligt de grens?

Een hand op de billen van een collega leggen, is gedrag dat echt ‘niet kan’. Maar hoe zit het met een schouderklopje, een compliment over een strakke rok of bewondering voor iemands zichtbare resultaten in de sportschool? Je vraagt je dan wellicht af: ‘Kan dit of kan dit niet?’.

Als het een opmerking of gedrag richting jouzelf is, kun je uitgaan van de stelregel: “Als het voor mij onprettig of ongemakkelijk voelt, dan kan het niet”. Maar hoe kaart je dat aan bij de collega die dit zegt of doet?

In een veilig team kun je elkaar aanspreken

Als de sfeer in jullie team zo veilig en collegiaal is dat je elkaar altijd kunt aanspreken, kun je gemakkelijker tegen elkaar zeggen dat bepaald gedrag voor jou niet fijn voelt. Om tot dit soort integere en relaxte omgangsvormen te komen, kan het volgende stappenplan helpen:

  1. Verantwoordelijk gedrag. Seksuele integriteit houdt in dat je verantwoordelijk omgaat met je eigen seksualiteit en die van de ander.
  2. Discussie. Daarom is het van belang om met collega’s het gesprek te voeren over wat je daar binnen het team concreet onder verstaat. Homo-grappen, mogen die wel of niet? Zijn schouderklopjes altijd legitiem? Drie zoenen geven/ontvangen tijdens de nieuwjaarsborrel, moet dat?
  3. Maak afspraken. Welk gedrag is op jullie school gewenst en ongewenst? Tip: Gebruik hiervoor het spel ‘Gedragen gedrag (vo/mbo)’Spel ‘Gedragen gedrag (vo)’.
  4. Spreek elkaar aan. Wanneer iemand een grens overschrijdt, dient diegene daarop aangesproken te worden. Als je dat moeilijk vindt (omdat je bijvoorbeeld vreest voor je baan aangezien het je leidinggevende betreft) dan kun je bij de vertrouwenspersoon terecht. Deze kan je helpen door te luisteren en te adviseren bij de stappen die je kunt zetten.

Bij een ernstige overschrijding

Wanneer een schoolmedewerker over de grens gaat in gedrag naar collega’s, gelden niet alleen schoolregels, maar geldt ook wetgeving.

Communiceren bij een incident

Goede communicatie is essentieel om het vertrouwen van ouders, personeel en leerlingen in de school te behouden, wat nodig is om het incident in goede banen te kunnen leiden. Het artikel ‘Communicatie na seksueel grensoverschrijdend gedrag door een schoolmedewerker’Artikel ‘Communicatie na seksueel grensoverschrijdend gedrag door een schoolmedewerker’ gaat dieper in op de vraag hoe je hier als school mee om kunt gaan en hoe je hierover kunt communiceren met ouders, leerlingen en het eigen personeel.

Heb je te maken met een incident en wil je sparren over wat je kunt doen of over of je het juiste hebt gedaan? Bel of mail dan met onze helpdesk.

Was deze info nuttig?

Kennisbank artikelen over dit onderwerp:

Gedragen gedrag (vo en mbo)

vomboAgressief gedragDiscriminatieOmgaan met seksualiteitPestenSeksuele diversiteitToon nog 4 tags

Spel over gewenst en ongewenst gedrag op school. Bedoeld voor onderwijsteams of leerlingen. Naast de versie voor het vo en mbo is er ook een versie voor het po.

Communicatie na seksueel grensoverschrijdend gedrag door een schoolmedewerker

povomboCalamiteitenSeksuele grensoverschrijdingToon nog 2 tags

Dit artikel biedt handreikingen hoe je leerlingen, ouders en personeel kunt informeren over een incident rond seksueel grensoverschrijdend gedrag van een medewerker.

In de school

Een goede relatie met leerlingen is essentieel om hen vaker incidenten te laten melden. Incidenten evalueren is ook van belang; net als het aanstellen van een vertrouwenspersoon én deze bekend maken binnen de school. Dit zijn drie aandachtspunten op schoolniveau als het gaat om seksueel grensoverschrijdend gedrag.

Incidenten rond seksueel gedrag kunnen op elke school voorkomen. Ook al zijn er duidelijke afspraken en is alles goed geregeld. Als er dan toch iets gebeurt, is een schoolbrede afhandeling nodig.

Vertrouwenspersoon in de spotlight

Om ervoor te zorgen dat leerlingen, ouders en personeel weten bij wie ze op school terechtkunnen als ze te maken krijgen met (seksueel) ongewenst gedrag, geeft de vertrouwenspersoon van de school voorlichting over zijn of haar functie. Ook wanneer er klachten zijn, is de vertrouwenspersoon hiervoor aangewezen.

Meer informatie hierover en geschikte hulpmiddelen vind je in de themakamer ‘Vertrouwenswerk (vo)’Themakamer ‘Vertrouwenswerk’.

Meldingsbereidheid van leerlingen

Seksueel grensoverschrijdend gedrag wordt door kinderen en jongeren over het algemeen niet of nauwelijks gemeld. Een open sfeer op school rond seksualiteit bevordert de meldingsbereidheid. De belangrijkste tips om hieraan te werken zijn:

  1. De sfeer op school is veilig en de pedagogische relatie met leerlingen is sterk.
  2. Reageer pedagogisch op seksueel gedrag van leerlingen.
  3. De vertrouwenspersoon is bekend en benaderbaar voor leerlingen.
  4. De vertrouwenspersoon licht dusdanig vaak aan leerlingen voor dat ze weten wat volgt op een melding.
  5. Voer doorlopend het gesprek over seksualiteit en werk aan een doorlopende leerlijn seksuele en relationele vorming met gebruik van effectieve methodes.

Meer tips voor het werken aan een open sfeer op school om de meldingsbereidheid van de leerlingen te bevorderen vind je bij het thema ’Omgaan met seksualiteit (vo)’.

Evaluatie van het incident

De evaluatie van seksuele grensoverschrijding kan recht doen aan een periode die voor schoolleiders en leerkrachten soms heftig en emotioneel is geweest. Bij een minder ernstig incident kan evaluatie zorgen voor verbetering en alertheid. Ook ouders kunnen een rol hebben in dit proces.

Vier voordelen van evaluatie:

  1. Dat de school het beleid en de visie aanpast, om iets dergelijks in de toekomst te voorkomen.
  2. Dat de gemaakte afspraken of regels worden verankerd in preventief beleid.
  3. Dat duidelijk wordt dat er nog losse eindjes zijn die afgerond moeten worden.
  4. Dat er preventief structurele aandacht komt voor het thema seksualiteit en seksueel integer handelen.

Was deze info nuttig?

Schoolomgeving

Schoolveiligheid rondom seksueel gedrag is allereerst een zaak van de school zelf. Dat betekent niet dat de school er helemaal alleen voor staat.

Politie

Er zijn situaties waarin de school samen kan – of zelfs moet – werken met andere partijen, zoals de politie. Niet alleen bij mogelijke strafbare feiten. Ook in de preventieve sfeer kunnen school en politie veel voor elkaar betekenen. Bijvoorbeeld op het gebied van (signaleren van) ronselen door loverboys, sexting of sextortion. Zorg daarom als school voor een goede relatie met de contactpersoon bij de politie.

Meer informatie over de politie als partner, ook bij incidenten, vind je op de pagina ‘Politie als partner in schoolveiligheidArtikel ‘Politie als partner in schoolveiligheid’.

Ga voor meer informatie naar de website vraaghetdepolitie.nl of neem contact op met de contactpersoon van je school bij de politie.

Communiceren met ouders

De zwaarte van het incident bepaalt de manier van communiceren met ouders/verzorgers. De school kan contact opnemen met alleen de ouders van de betrokken leerling(en), met de ouders van de betrokken klas óf met de ouders van alle leerlingen (niet betrokken ouders). Het vertrouwen van ouders in de school is een voorwaarde om het incident in goede banen te leiden. Duidelijke, tijdige en frequente communicatie zorgen dat ouders het vertrouwen in de school behouden.

Ouders willen vaak geïnformeerd worden over het precieze verloop van het incident. Ervaring leert dat het in bijna alle gevallen onmogelijk is om een feitelijke gebeurtenis te achterhalen. Tegelijkertijd zorgt de Wet Bescherming Persoonsgegevens ervoor dat elk individu beschermd dient te worden omtrent zijn uitspraken en gedragingen. Dit leidt soms tot grote frustratie van betrokken ouders.

Bij ernstige incidenten kan de school overwegen om een ouderavond te organiseren, samen met vertegenwoordigers van GGD, CJG/wijkteam en politie. Er moet dan voldoende informatie te geven zijn over wat er gebeurd is en wat de school heeft gedaan in reactie hierop. Hoewel een ouderavond voor veel scholen een bekende activiteit is, past hier een zorgvuldige overweging. De vertrouwensinspectie waarschuwt voor het risico van escalatie.

Was deze info nuttig?

Wet- en regelgeving

Verschillende wet- en regelgeving is van kracht bij seksueel grensoverschrijdend gedrag. De leeftijden van dader en slachtoffer bepalen of er sprake is van jeugdstrafrecht, een Halt-afdoening, Arbo-wetgeving of een zedenmisdrijf met meldplicht.

Overschrijdend gedrag tussen leerlingen

Jongeren tussen de 12 en 18 jaar kunnen volgens het jeugdstrafrecht een taakstraf of jeugddetentie krijgen. Jongeren tussen 12 tot 18 jaar die een strafbaar feit hebben gepleegd, kunnen in aanmerking komen voor een verwijzing naar Halt. Dit heet een Halt-straf of Halt-afdoening. De Halt-straf geeft jongeren de kans hun fout recht te zetten.

Bij seksueel grensoverschrijdend gedrag van kinderen onder de 12 jaar wordt geen jeugdstrafrecht toegepast, zodat ook geen officiële aangifte kan worden gedaan. Een melding doen kan soms wel.

Overschrijdend gedrag tussen medewerkers

Bescherming

De ArbowetSeksuele intimidatie in de Arbowet verplicht werkgevers om werknemers te beschermen tegen seksuele intimidatie. Lees meer

Klacht of advies

Als je advies wilt krijgen of een klacht wilt indienen, kun je bij de vertrouwenspersoon van de school terecht. Deze gaat vertrouwelijk om met wat je vertelt en zal je werkgever wijzen op de eisen die de Arbowet stelt.

In het geval van seksueel grensoverschrijdend gedrag tussen schoolmedewerkers kunnen drie routes worden belopen, die eventueel kunnen eindigen bij de KlachtencommisieKlachtencommissie Onderwijs. Lees meer

Aanranding of verkrachting

Als het om aanranding of verkrachting gaat, kan aangifte gedaan worden bij de politie. In dat geval geldt de strafwet. Het strafrecht is niet van toepassing op bijvoorbeeld seksueel getinte opmerkingen of een medewerker die onverholen naar de borsten van zijn/haar collega staart. In die gevallen is de Arbowet van toepassing.

Overschrijding medewerker – leerling

Wat is een zedendelict?

Bij strafbare vormen van seksueel overschrijdend gedrag wordt gesproken van een zedendelict. Wat daar precies onder valt, staat in het Wetboek van Strafrecht. De artikelen die van toepassing kunnen zijn op zedendelicten in het onderwijs staan vermeld in de folder   ‘Grenzen aan gedrag’.Folder ‘Grenzen aan gedrag’

Artikel 249 van het Wetboek van Strafrecht is een belangrijke toevoeging op de onderwijswetgeving van 1999, die stelt dat ontuchtige handelingen door een schoolmedewerker jegens een leerling strafbaar zijn. Deze wet legt de nadruk niet op de leeftijd van de leerling, maar op de afhankelijkheidsrelatie die tussen een leerling en zijn of haar docent (altijd) bestaat en die niet aan leeftijd is gebonden.

Meldplicht

Elke schoolmedewerker heeft een meldplichtArtikel ‘Meldcode en Meldplicht’ aan het bevoegd gezag bij een vermoeden van een zedenmisdrijf tussen een medewerker van de onderwijsinstelling en een minderjarige leerling (jonger dan 18 jaar). Het bevoegd gezag is vervolgens verplicht om in overleg te treden met de vertrouwensinspecteur. Als deze concludeert dat er sprake is van een ‘redelijk vermoeden’, zal de school aangifte doen. Voordat het bestuur overgaat tot aangifte, informeert het bestuur de betreffende leerling, zijn of haar ouders en de aangeklaagde.

Was deze info nuttig?

Kennisbank artikelen over dit onderwerp:

Grenzen aan gedrag

povomboSeksuele grensoverschrijdingToon nog 1 tags

Deze digitale folder biedt informatie over seksuele relaties en handelingen tussen onderwijspersoneel en leerlingen/studenten. Wat zijn de wettelijke kaders. En wat zijn de beleidsacties om dit te voorkomen?

Meldcode en Meldplicht

povomboPedagogisch klimaatSeksuele grensoverschrijdingVeiligheidsbeleidToon nog 3 tags

Wanneer geldt de Meldcode en wanneer de Meldplicht? En wat zijn de verschillen? Wij lichten het toe. Je kunt ook de folder downloaden met duidelijke uitleg.

Creëer een sociaal veilige sfeer op school